Diş Taşı Temizliği (Detertraj)
Diş yüzeylerinde ve diş eti sınırında biriken, fırçalamayla uzaklaştırılamayan diş taşlarının (tartar) ultrasonik cihazlarla diş etine zarar vermeden temizlenmesi işlemidir.
Polisaj İşlemi
Diş taşı temizliği sonrasında diş yüzeyindeki çay, kahve, sigara gibi dış kaynaklı lekelerin özel patlar ve fırçalar yardımıyla parlatılarak uzaklaştırılmasıdır.
Gece Plağı (Sert)
Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm) problemi olan hastalarda, çene eklemini korumak ve kas spazmlarını önlemek amacıyla laboratuvar ortamında hazırlanan sert akrilik plak uygulaması.
Gece Plağı (Yumuşak)
Daha hafif diş sıkma vakalarında, diş minesini aşınmalardan korumak için kullanılan, şeffaf ve yumuşak malzemeden üretilen koruyucu plaklar.
Genel Bakış
Periodontoloji ve koruyucu diş hekimliği, dişleri çevreleyen ve destekleyen diş eti ile çene kemiği dokularının sağlığını korumayı, oluşan diş eti hastalıklarını tedavi etmeyi hedefleyen diş hekimliği branşıdır. Ağız sağlığının temeli olan diş etleri, bakteriyel plak ve diş taşı birikimi nedeniyle iltihaplanabilir (gingivitis) ve tedavi edilmediğinde kemik kaybına yol açan ilerlemiş periodontal hastalıklara (periodontitis) dönüşebilir. Kliniğimizde uygulanan diş taşı temizliği (detertraj) ve polisaj işlemleri ile diş yüzeyindeki zararlı birikintiler uzaklaştırılırken, bruksizm (diş sıkma ve gıcırdatma) hastalarına özel hazırlanan gece plakları ile diş aşınmaları ve çene eklemi problemleri engellenir. Koruyucu diş hekimliği uygulamaları, erken teşhis ve düzenli bakımla doğal dişlerinizi ve genel ağız sağlığınızı ömür boyu korumanızı sağlar.
Tedavi Aşamaları
Diş Eti Değerlendirmesi
Diş eti durumunun, cep derinliklerinin ve kemik kaybının değerlendirilmesi
Detertraj (Diş Taşı Temizliği)
Ultrasonik cihaz ve el aletleri ile diş taşı ve plak birikintilerinin temizlenmesi
Kök Yüzeyi Düzleştirme
Diş kök yüzeylerinin pürüzsüzleştirilmesi ile bakteri tutunmasının azaltılması
Polisaj
Diş yüzeylerinin parlatma patı ile cilalanarak pürüzsüz hale getirilmesi
Kontrol ve Koruyucu Bakım
6 aylık kontrol programı ve ağız bakımı eğitimi
Tedavi Avantajları
Diş kaybının önlenmesi
Sağlıklı ve güçlü diş etleri
Ağız kokusunun giderilmesi
Estetik görünümün iyileştirilmesi
Genel vücut sağlığına olumlu katkı
Sıkça Sorulan Sorular
Diş taşı temizliği genellikle ağrısız bir işlemdir. Hassas diş etlerine sahip hastalarda hafif bir rahatsızlık hissedilebilir, bu durumda lokal anestezi uygulanabilir.
Genel olarak 6 ayda bir diş taşı temizliği önerilir. Periodontal hastalığı olan hastalarda bu süre 3-4 aya kısaltılabilir.
Gece plağı, uyku sırasında diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm) nedeniyle dişlerin aşınmasını ve çene eklem sorunlarını önlemek için kullanılır.
Küretaj, diş eti ceplerinin derinleştiği durumlarda uygulanan derin temizlik işlemidir. Lokal anestezi altında diş kökü yüzeyindeki bakteri plağı, diş taşı ve iltihaplı doku özel el aletleri (küret) ile kazınarak uzaklaştırılır. Bu sayede diş eti cebi derinliği azalır, iltihap kontrol altına alınır ve kemik kaybının ilerlemesi durdurulur. İşlem sonrası diş etleri birkaç hafta içinde iyileşerek dişlere yeniden sıkıca yapışır.
Diş eti çekilmesi; sert fırçalama, diş sıkma (bruksizm), periodontal hastalık veya yanlış diş ipi kullanımı gibi nedenlerle ortaya çıkabilir. Tedavide öncelikle altta yatan sebep belirlenir; profesyonel diş taşı temizliği yapılır ve doğru fırçalama tekniği öğretilir. İleri vakalarda serbest dişeti grefti veya bağ dokusu grefti gibi cerrahi yöntemlerle çekilen diş eti kapatılabilir. Erken müdahale, çekilmenin ilerlemesini büyük ölçüde engeller.
Ağız kokusu vakaların yaklaşık %85'inde ağız içi kaynaklıdır; dil üzerindeki bakteri birikimi, diş eti hastalığı, çürük dişler ve yetersiz ağız hijyeni en sık nedenlerdir. Çözüm için düzenli diş taşı temizliği, dil temizliği, diş ipi kullanımı ve yeterli su tüketimi önerilir. Altta yatan periodontal hastalık varsa tedavi edilmeli; ağız dışı nedenler (mide, sinüzit vb.) şüphesi durumunda ilgili branşa yönlendirme yapılmalıdır.
Hamilelikte diş tedavileri en güvenli şekilde ikinci trimesterde (4.-6. aylar arası) gerçekleştirilebilir. Bu dönemde diş taşı temizliği, dolgu ve acil çekim gibi işlemler güvenle yapılabilir. İlk trimesterde organ gelişimi nedeniyle yalnızca acil müdahaleler önerilirken, üçüncü trimesterde uzun süre sırt üstü yatmak rahatsızlık verebileceğinden seanslar kısa tutulur. Lokal anestezi (artikain, lidokain) hamilelikte güvenlidir.
Hamilelik döneminde artan östrojen ve progesteron hormonları, diş etlerinin bakteriyel plağa karşı daha hassas ve abartılı tepki vermesine yol açar. Bu nedenle normalde sorun yaratmayan az miktarda plak bile diş eti kanamasına, şişliğe ve kızarıklığa neden olabilir. Düzenli fırçalama, diş ipi kullanımı ve hamilelik süresince en az bir kez profesyonel diş taşı temizliği yaptırmak bu sorunu önemli ölçüde azaltır.
Modifiye Bass tekniğinde fırça kılları diş eti sınırına 45 derece açıyla yerleştirilir ve küçük, dairesel titreşim hareketleriyle her bölgede 10 saniye kadar tutularak diş eti cebindeki plak uzaklaştırılır. Ardından fırça diş yüzeyinden uzağa doğru süpürme hareketiyle çekilir. Çiğneme yüzeyleri ileri-geri hareketlerle fırçalanır. Günde en az iki kez, 2-3 dakika süreyle, yumuşak kıllı bir fırça kullanılarak uygulanmalıdır.
Araştırmalar, doğru teknikle kullanıldığında her iki fırça türünün de etkili olduğunu göstermektedir. Ancak elektrikli fırçalar, özellikle doğru tekniği uygulamakta zorlanan kişilerde, el becerisi sınırlı bireylerde ve ortodontik tedavi görenlerde plak temizliğinde hafif üstünlük sağlar. Önemli olan fırça türünden çok; düzenli fırçalama alışkanlığı, doğru teknik ve yumuşak kıllı başlık kullanımıdır.
Diş fırçası, dişlerin sadece %60'ını temizleyebilir; diş arası yüzeyler fırçanın kıllarının ulaşamadığı bölgelerdir. Bu bölgelerde biriken plak; diş arası çürük, diş eti iltihabı ve ağız kokusuna yol açar. Diş ipi dar aralıklar için, arayüz (interdental) fırçası ise daha geniş diş arası boşluklar için ideal temizlik aracıdır. Günde en az bir kez diş ipi veya arayüz fırçası kullanmak, diş eti hastalığı riskini önemli ölçüde azaltır.
Terapötik (klorheksidin içeren) gargaralar genellikle diş eti tedavisi sonrası hekimin önerdiği süre boyunca (7-14 gün) günde 2 kez kullanılır; uzun süreli kullanım diş renkleşmesine ve tat değişikliğine neden olabilir. Günlük bakım amaçlı florürlü veya antiseptik gargaralar ise sabah ve akşam fırçalama sonrası kullanılabilir. Gargaranın etkili olabilmesi için 30 saniye ağızda çalkalandıktan sonra 30 dakika boyunca yeme-içme yapılmamalıdır.
Dil yüzeyi, pürüzlü yapısı nedeniyle ağızdaki bakterilerin en yoğun biriktiği alandır ve ağız kokusunun başlıca kaynağıdır. Dil sıyırıcı veya fırça ile dilin arka kısmından uca doğru nazikçe kazınarak bakteri tabakası uzaklaştırılır. Bu işlem günde bir kez, tercihen sabah fırçalamadan önce yapılmalıdır. Düzenli dil temizliği ağız kokusunu %40'a kadar azaltabilir.
Diyabet, diş eti hastalığı riskini 2-3 kat artırır; kontrolsüz kan şekeri iltihap iyileşmesini geciktirir ve kemik kaybını hızlandırır. Kardiyovasküler hastalıklarla periodontal hastalık arasında da güçlü bir ilişki mevcuttur; ağızdaki bakteriler kan dolaşımına karışarak kalp kapakçıklarında ve damarlarda enfeksiyona yol açabilir. Bu nedenle kronik hastalığı olan bireylerin ağız sağlığına özel önem göstermesi ve düzenli diş hekimi kontrolüne gitmesi hayati önem taşır.
Periodontal hastalık dört evrede sınıflandırılır: Evre I (hafif periodontitis) az miktarda kemik kaybı, Evre II (orta periodontitis) kök uzunluğunun üçte birine kadar kemik kaybı, Evre III (ileri periodontitis) belirgin kemik kaybı ve diş hareketliliği, Evre IV (çok ileri periodontitis) yaygın diş kaybı riski ile karakterizedir. Erken evrelerde cerrahi olmayan tedaviler (detertraj, küretaj) etkili iken, ileri evrelerde cerrahi müdahale ve rejeneratif tedaviler gerekebilir.
Diş taşı temizliği sırasında dişlerin üzerinde biriken sarımsı-kahverengi diş taşları ve çay, kahve, sigara gibi dış kaynaklı lekeler ultrasonik cihaz ile uzaklaştırılır. Ardından yapılan polisaj işlemi ile diş yüzeyleri parlatılarak doğal renkleri ortaya çıkar. Bu işlem bir beyazlatma değil, dişlerin kendi doğal renginin geri kazanılmasıdır. Düzenli temizlik yaptıran hastalarda dişler her zaman daha parlak ve temiz görünür.
Hayır, ağız kokusu her zaman yetersiz hijyenden kaynaklanmaz. Vakaların büyük çoğunluğu ağız içi sebeplere (dil arkası bakteri birikimi, diş eti hastalığı, çürükler) bağlı olsa da; mide-yemek borusu reflüsü, sinüzit, bademcik taşları, akciğer enfeksiyonları, diyabet ve böbrek yetmezliği gibi sistemik hastalıklar da ağız kokusuna yol açabilir. Düzenli ağız bakımına rağmen devam eden kronik ağız kokusu durumunda hem diş hekimi hem de ilgili tıp branşı değerlendirmesi önerilir.

