Diş Taşı Temizliği Neden Önemli?
Ağız bakımı denince çoğu kişinin aklına yalnızca diş fırçalamak gelir. Oysa düzenli fırçalamaya rağmen dişlerin üzerinde birikip sertleşen bir tabaka oluşabilir: diş taşı. "Diş taşı temizliği gerçekten gerekli mi?" ve "Diş eti kanamamın sebebi bu olabilir mi?" soruları, hastaların en sık sorduğu sorulardandır. Gelin bu soruların cevaplarına birlikte bakalım.
Öncelikle plak ve diş taşının ne olduğunu anlamak gerekir. Plak, dişlerin üzerinde sürekli oluşan, bakteri ve yiyecek artıklarından meydana gelen yumuşak ve yapışkan bir tabakadır. Her gün yeniden oluşur ve düzenli fırçalama ile uzaklaştırılabilir. Ancak plak zamanında temizlenmezse, tükürükteki minerallerle birleşerek birkaç gün içinde sertleşir ve diş taşına dönüşür. Diş taşı, artık fırça ya da diş ipiyle çıkarılamayan, dişe sıkıca yapışmış sert bir birikintidir. Üstelik gözenekli yapısı sayesinde yeni plağın tutunması için ideal bir zemin oluşturur ve bu döngü giderek büyür.
Peki diş taşı neden sorun yaratır? Diş taşının yüzeyinde ve altında yaşayan bakteriler, diş etini sürekli tahriş eder. Bunun ilk belirtisi diş eti kanamasıdır. Fırçalarken kanama, diş etlerinde kızarıklık, şişlik ve ağız kokusu, diş eti iltihabının yani gingivitisin işaretleridir. Bu aşamada diş eti sağlığı, düzenli temizlikle tamamen eski haline döndürülebilir. Ancak tedavi edilmezse iltihap daha derine ilerler. Diş etinin dişten çekilmesine, dişi çevreleyen kemik dokusunun erimesine ve dişlerde sallanmaya yol açan periodontitis gelişebilir. Bu aşamada kayıplar geri döndürülemez ve ileri vakalarda dişlerin kaybedilmesi söz konusu olabilir. Üstelik diş eti hastalıklarının sessiz ilerlediğini, çoğu zaman ağrı yapmadan büyüdüğünü unutmamak gerekir.
Diş taşı temizliği nasıl yapılır? İşlem, ultrasonik cihazlarla yapılır. Cihazın ucu, titreşim ve su yardımıyla diş taşlarını dişin yüzeyinden ve diş eti cebinin içinden uzaklaştırır. Ardından dişler cilalanarak yüzeyin pürüzsüz hale gelmesi sağlanır, böylece yeni plak birikimi zorlaşır. İşlem genellikle kısa sürede tamamlanır ve çoğu hasta için ağrısızdır. Diş etleri iltihaplıysa, işlem sırasında hafif kanama ve hassasiyet olabilir. Bu durum normaldir ve genellikle birkaç gün içinde geçer.
Yaygın bir yanlış inanış da diş taşı temizliğinin dişlere zarar verdiği ya da dişleri aralayarak sallandırdığıdır. Gerçekte diş taşı temizliği dişlere zarar vermez. Dişlerin arasında boşluk hissedilmesi, o zamana kadar diş taşının doldurduğu alanların açığa çıkmasından kaynaklanır. Dişleri sallandıran şey temizlik değil, diş taşının neden olduğu diş eti ve kemik kaybıdır. Dolayısıyla temizliği ertelemek, sorunu çözmez; yalnızca büyütür.
Ne sıklıkla yapılmalıdır? Genel öneri, yılda en az iki kez, yani altı ayda bir kontrole gelmektir. Ancak diş taşı birikimi kişiden kişiye değişir. Sigara kullananlarda, diş eti hastalığı geçmişi olanlarda, diyabet gibi sistemik rahatsızlığı bulunanlarda ve ortodontik tedavi gören hastalarda bu aralık daha kısa olabilir. Bu nedenle hekiminiz size özel bir kontrol sıklığı belirleyecektir.
Temizlik sonrasında evde yapılan bakım da sonucun kalıcılığını belirler. Günde en az iki kez, iki dakika boyunca yumuşak fırça ve florürlü macun ile fırçalamak gerekir. Diş araları fırçanın ulaşamadığı alanlar olduğundan, günde bir kez diş ipi ya da arayüz fırçası kullanılmalıdır. Gerekli görüldüğünde hekimin önereceği antiseptik gargaralar da destekleyici olabilir. Ayrıca sigara, hem diş taşı oluşumunu hızlandırır hem de diş eti hastalığının belirtilerini gizleyerek fark edilmesini zorlaştırır.
Kısacası, plak her gün oluşur, diş taşı ise düzenli bakıma rağmen birikebilir. Diş eti kanaması, ciddiye alınması gereken bir uyarı işaretidir ve çoğu zaman basit bir temizlikle çözülebilir. Düzenli diş taşı temizliği, hem dişlerinizi hem de diş etlerinizi korur ve pahalı, uzun tedavilere ihtiyaç duymadan sağlıklı bir gülüşe sahip olmanızı sağlar. Unutmayın, diş taşı temizliği bir lüks değil, ağız sağlığının vazgeçilmez bir parçasıdır.
Sorularınız mı var?
Hekimlerimize WhatsApp veya iletişim kanallarıyla danışabilirsiniz.

